SOSW

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Jaśle
Get Adobe Flash player

Banner

Program arteterapia

„ Zobacz smaki, pokoloruj zapach, posmakuj dźwięki, dotknij kolor” 

 

Program autorski z zajęć z zakresu arteterapii przeznaczony dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym lub znacznym realizowany w

 Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Jaśle

w roku szkolnym 2012/2013 oraz 2013/2014

Program został opracowany w oparciu o;

 

  1. Materiały uzyskane podczas studiów podyplomowych z arteterapii, kursów oraz szkoleń
  2. Podstawy prawnej programu autorskiego
  3. Literatury;

 

-Wiesław Karolak, Barbara Kaczorowska (red.)Arteterapia w medycynie i edukacji

 Wydawnictwo: Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Rok wydania: 2008

-Irena Borecka, Maria Widerowska, Joanna Walczak, Ewa Wilanowska-

 „ Drama i arteterapia w szkole” Rok wydania 2005

-Ewelina J. Konieczna „Arteterapia w teorii i praktyce” Rok wydania 2011

  

 

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 5 lutego 2004 r. w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania i podręczników oraz cofania dopuszczenia (Dz. U. Nr 25, poz. 220).

 

Cytat:

§ 24

9. Program nauczania ogólnego opracowany przez nauczyciela może zostać dopuszczony do użytku w danej szkole i włączony do szkolnego zestawu programów po uzyskaniu pozytywnej opinii nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, posiadającego wykształcenie wyższe w zakresie zgodnym z zakresem treści nauczania, które program obejmuje.

10. Program nauczania dla zawodu albo program nauczania dla profilu opracowany przez nauczyciela może zostać dopuszczony do użytku w danej szkole i włączony do szkolnego zestawu programów po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku programów nauczania dla zawodów podstawowych dla żeglugi morskiej i śródlądowej - także pozytywnej opinii odpowiednio ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej i ministra właściwego do spraw transportu, o której mowa w § 8. Program nauczania wybranej specjalizacji w zawodzie opracowuje szkolny zespół przedmiotowy właściwy dla danego zawodu.

11. Programy nauczania, o których mowa w ust. 9 i 10, dopuszcza do użytku w danej szkole i włącza do szkolnego zestawu programów dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady szkoły, a jeżeli nie została ona powołana - opinii rady rodziców lub innego przedstawicielstwa rodziców.

 

 Wstęp

 

 

Nasze życie przepełnione jest emocjami, a tym co pozwala uporządkować emocje  i zrelacjonować przeżycia jest sztuka. Swobodna i nieskrępowana ekspresja to wrodzona potrzeba wyrażania siebie i swych przeżyć. Ekspresja twórcza pozwala nie tylko na ujawnienie i uzewnętrznienie prawdziwych emocji i uczuć, ale prowadzi do wyzwolenia napięć psychicznych. Wychowanie przez sztukę to proces kształtowania całej i niepodzielnej osobowości człowieka. Owa, jak najpełniejsza, integracja osobowości jest najważniejszym celem arteterapii. W tym rodzaju terapii najwyższą wartość psychoterapeutyczną ma proces twórczy, prowadzący do korzystnych zmian w zachowaniu i postawie uczestnika wobec siebie i innych.

 

 Pojęcie arteterapii

 
  Historia arteterapii sięga ponad stu lat. Ogromną rolę odegrali francuscy psychiatrzy A. Tardieu i M. Simon, którzy pod koniec XIX wieku opublikowali swoje prace na temat znaczenia diagnostycznego dzieł plastycznych osób chorych psychicznie. Od początku XX wieku wzrosło zainteresowanie twórczością chorych, również ze strony przedstawicieli innych dziedzin - rehabilitantów, a nawet profesjonalnych artystów.

Dla niektórych z nich twórczość chorych stała się wzorcem dla własnych poczynań.
Psychiatrzy powołali Międzynarodowe Towarzystwo Psychopatologii Ekspresji, które działa w wielu krajach świata.

Rozpoczęły się badania nad spontaniczną twórczością chorych (psychorysunek). Ekspresję plastyczną chorych wykorzystano w procesie diagnozowania, terapii i edukacji. Prace plastyczne chorych doczekały się wystaw publicznych, katalogów

i recenzji.
 W ostatnich latach ponownie wzrosło zainteresowanie metodami terapeutycznymi, obejmującymi szeroko rozumianą sztukę, które kryją się pod nazwą ,,arteterapia”.

Arteterapia to wykorzystanie twórczości w celach leczniczych.

Konkretne działania arteterapeutyczne są instrumentem określonej koncepcji terapeutycznej. Dlatego też sama technika arteterapeutyczna jest narzędziem działań psychologicznych, wprowadzanych przez arteterapeutę, w odpowiednim czasie po to, by realizować zamierzenie twórcze prowadzące do uzyskania terapeutycznej zmiany. Jest to nowatorska metoda - choć "arteterapia", jako termin naukowy, zaproponowana była już w 1939 r. przez Hilla.

Każdy bez względu na wiek, płeć, swoje aktualne samopoczucie i światopogląd może korzystać z jej dobrodziejstw, bowiem bazą dla arteterapii jest sztuka, która poprzez świadome działania artystyczne pozwala na rozwiązanie wielu problemów.

W świetle współcześnie przyjętych definicji arteterapia to:
-terapia przy udziale sztuk plastycznych i technik związanych z plastyką ,
-terapia z wykorzystaniem muzyki, tańca, poezji, dramatu - teatru, zabawy, fotografii a także hodowli roślin, kontaktu z lasem, morzem itp.

  Słowo „arteterapia" złożone jest z dwóch członów: słowa „arte" i słowa „terapia". „Arte", z łac. „ars, artis", oznacza sztukę. Sztuka w pojęciu encyklopedycznym to „jedna z form działalności społecznej odzwierciedlająca rzeczywistość przyrodniczą i społeczną w swoisty sposób - za pośrednictwem dzieł o walorach estetycznych, stanowiąca nieodzowny składnik kulturalnego dorobku ludzkości". Pojęcie arteterapia oznacza więc terapię poprzez sztukę w samym źródłosłowie. W Polsce terminem tym określamy zarówno muzykoterapię, biblioterapię, jak i estezjoterapię (wykorzystującą malarstwo, rzeźbę, teatr i film), natomiast „w piśmiennictwie światowym, przynajmniej anglojęzycznym, termin ten oznacza wyłącznie zastosowanie sztuk plastycznych (malarstwo, rzeźba, rysunek) w terapii chorych psychicznie". W literaturze można spotkać takie określenia arteterapii jak: ,,arterapia”, ,,artterapia”, ,,artoterapia”, ,,terapia rysunkiem”, ,,plastykoterapia”, ,,terapia przez plastykę”, ,,terapia malarska”, ,,terapia przez twórczość”, ,,wychowanie estetyczne”.

Arteterapia spełnia ogromną rolę kompensacyjną, wyzwalając aktywność twórczą, wyrównuje braki i ograniczenia psychofizyczne. Pozwala zaakceptować siebie i innych. Przede wszystkim wzbogaca życie człowieka niepełnosprawnego, nadaje mu sens. Uczestnictwo w twórczym działaniu, jakim jest arteterapia, nadaje sens życiu ludzi niepełnosprawnych. Twórczy kontakt ze sztukę jest bardzo ważnym ogniwem w procesie rehabilitacji, stanowi źródło wiedzy o życiu i psychice chorego. Niesie ze sobą radość tworzenia. Wyzwala ze smutnego świata izolacji. Wspólna dyskusja nad dziełem sprzyja tworzeniu się klimatu przyjaźni i szczerości. Czasem dzieło jest jedynym środkiem komunikacji między terapeutą a chorym. Istnienie rehabilitacji bez arteterapii, metody uzdrawiania poprzez piękno i ekspresję twórczą, jest niemożliwe.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cel główny programu;

Wspomaganie dziecka w jego całościowym rozwoju tak , by było przygotowane , na miarę swoich możliwości do życia w zgodzie z ludźmi i samym sobą.

 

Cele szczegółowe;

ü Rozwijanie podstawowych zdolności i umiejętności myślenia twórczego.

ü Zdobywanie umiejętności posługiwania się różnymi technikami plastycznymi.

ü Stwarzanie możliwości do wyrażania własnych wypowiedzi za pomocą różnorodnych środków artystycznych..

ü Rozwijanie sprawności manualnej.

ü Podnoszenie poziomu samoakceptacji.

ü Pobudzanie wszechstronnego rozwoju .

ü Rozładowanie negatywnych napięć, emocji i agresji.

ü Zrozumienie istoty samodzielności i odpowiedzialności za wykonane zadanie.

ü Nabywanie umiejętności pracy zespołowej.

ü  Podnoszenie własnej wartości i dostrzeganie jej u innych.

ü Zaspokajanie potrzeb: akceptacji ,bezpieczeństwa, bycia rozumianym i docenianym.

 

Cele etapowe;

 

ü Doskonalenie sprawności manualnej.

ü Rozwijanie sfery sensorycznej.

ü Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień plastycznych.

ü Kształtowanie wyobraźni i inwencji twórczej.

ü Kształtowanie samodzielności i konsekwencji w działaniu.

ü Uczenie się wyrażania trudnych emocji w sposób społecznie akceptowany.

 

ü Podnoszenie poziomu akceptacji siebie i innych.

ü Stwarzanie możliwości wypowiadania siebie poprzez wytwory artystyczne.

ü Rozbudzanie komunikacji werbalnej i niewerbalnej.

ü Stwarzanie możliwości porozumiewania się.

ü Uczenie się spędzania wolnego czasu w sposób twórczy.

 

ü Zapoznanie z nowym materiałem plastycznym.

 

 

Metody pracy;

 

Oparte na spontanicznej aktywności dziecka dostosowana do jego możliwości percepcyjnych.

- objaśnienie,

-pokaz,

-obserwacja,

-burza mózgów,

-pogadanka,

- drama,

-metoda praktycznego działania,

-relaksacja,

 

 Formy pracy;

 

-indywidualna,

-grupowa,

-praca w plenerze,

 

 Formy w arteterapii;

 

Muzykoterapia to jeden z elementów kompleksowego oddziaływania terapeutycznego. Muzyka jest nosicielem treści emocjonalnych, może działać kojąco, przeciw lękowo lub pobudzać i aktywizować.

Biblioterapia – kontakt z literaturą piękną i poezją, wprowadzając dziecko w świat fikcji, staje się substytutem wyzwolenia od choroby czy niepełnosprawności.

Ekspresja plastyczna – jest formą likwidacji napięć i negatywnych emocji. W czasie tworzenia dzieła plastycznego następuje ekspresja własnej osobowości poprzez dokonywanie zabiegu przekształcania rzeczywistości zewnętrznej i własnego „ja”.

Chromoterapia – kolor jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych dla nas źródeł energii. I tak barwy ciepłe stosujemy do pobudzenia aktywności, natomiast barwy zimne do wywołania efektu uspokajającego.

Aromaterapia – przyjemny zapach pomaga odprężyć się i wpływa zarówno na naszą kondycję fizyczną, jak i psychiczną. Olejek lawendowy uspakaja, a olejek cytrynowy pobudza. Odpowiednio zastosowane mogą być doskonałym uzupełnieniem

procesu arteterapii.

Dramatoterapia – definiowana jest jako postępowanie terapeutyczne, rehabilitacyjne

i lecznicze, wykorzystujące różne formy psychoterapii grupowej w połączeniu z formami artystycznej wypowiedzi teatralnej.

Filmoterapia – opowieść filmowa dostarcza wzorców postaw i zachowań, skłania do zastanowienia, pozwala inaczej spojrzeć na problem, czasami potwierdza nasze doświadczenia i wnioski, innym razem prowokuje do nowego spojrzenia.

 

 

Oczekiwane efekty;

Uczeń

ü wzrost własnej kreatywności

ü rozwój umiejętności komunikowania się

ü obniżenie napięcia nerwowego

ü podwyższenie samooceny i samoakceptacji

ü uczenie spędzenia czasu wolnego w sposób twórczy

 

Ewaluacja programu;

Ewaluacja odbędzie się poprzez obserwację uczniów podczas zajęć, analizę ich prac oraz aktywność na zajęciach, jak również przez wypełnienie ankiety. Prace dzieci i zdjęcia będą w miarę możliwości prezentowane na terenie placówki.

 

 

 ANKIETA EWALUACYJNA ZAJĘĆ Z ARTETERAPII.

Chcę zapytać Cię o  zajęcia, na które  uczęszczałeś/uczęszczałaś. Pomyśl i odpowiedz.

 

Czy lubisz uczęszczać na moje  zajęcia?

A                    Tak

B                    Nie

Czy lubisz ze mną rozmawiać?

A                    Tak

B                    Nie

Zajęcia są dla Ciebie…

A                    Ciekawe

B                    Trudne

C                   Nudne

Dzięki tym zajęciom czuję się…

A                    Lepiej

B                    Gorzej

Które zajęcia najbardziej lubisz?

A     plastyczne

B     muzyczne

C     z  czytaniem bajek

D      z oglądaniem filmów

Czy lubisz opowiadać o  swoich pracach?

A                    Tak

B                    Nie

C                   Czasami

Czy lubisz rozmawiać  na temat prac swoich kolegów?

A                    Tak

B                    Nie

C                   Czasami

Czy chciałbyś w przyszłym roku szkolnym nadal chodzić na zajęcia?

A                    Tak

B                    Nie

Treści nauczania – zostały opracowane na podstawie odbytych przez nauczyciela studiów podyplomowych z arteterapii, kursów, szkoleń, z wykorzystaniem literatury przedmiotu i stron internetowych.

 

1.Tematyka

 

Poznajmy się w zabawie

- przyjazne współistnienie w grupie rówieśniczej,

-tworzenie atmosfery życzliwości i bezpieczeństwa.

 

Ustalamy normy grupowe;

-zawarcie wstępnego kontraktu,

- pomoc w zrozumieniu zasad i reguł, które ułatwiają życie i pracę z innymi ludźmi.

 

.Moje miejsce w grupie;

-ukazywanie cech osobowości,

-rozwijanie umiejętności pracy w grupie.

 

Pogoda ducha;

-obserwacja własnego stanu emocjonalnego,

-samopoznanie,

-spontaniczne wyrażanie siebie środkami plastycznymi.

 

Portret;

-autuportret i portret zrobiony przez innych,

-konfrontacja autooceny i oceny innych.,

 

Uczenie się rozpoznawania uczuć i nazywania ich

- uświadomienie co to są uczucia,

- zapoznanie z różnymi rodzajami uczuć,

-nazywanie uczuć i ujawnianie ich w różnych sytuacjach.,

 

Emocje-co Cię denerwuje co Cię uspokaja?

-wdrażanie uczniów do dostrzegania potrzeb innych,

-próba wyrażenia emocji środkami plastycznymi,

-zapoznanie z technika kolażu i jej ćwiczenie.

 

Czarno-biało harmonijka;

-doskonalenie umiejętności nazywania , rozpoznawania i pokazywania swoich uczuć,

-konfrontacja emocji pozytywnych i negatywnych,

-rozwijanie wyobraźni.

Moje uczucia, moje emocje

-doskonalenie umiejętności nazywania , rozpoznawania i pokazywania swoich uczuć,

-konfrontacja emocji pozytywnych i negatywnych,

-rozwijanie wyobraźni.

 

Mandala –sposób na poznanie siebie

-zapoznanie z pojęciem ,tradycją i symboliką mandali,

-poznanie sposobów komunikacji niewerbalnej , symbolicznej,

-rozbudzanie ekspresji arteterapeutycznej.

 

Prawda czy fałsz;

-penetracja problemu; jak mnie widzą inni, jak ja widzę innych,

-badanie wpływu sposobu postrzegania siebie.

 

Lustro;

- przyjrzenie się swojej mimice,

-analiza komunikacji przy użyciu mimiki,

-przyjrzenie się sobie.

 

Dom to….

-wizualizacja własnych dążeń ,

-wizualizacja pojęcia domu.

 

Wspólna planeta

-określenie własnych potrzeb,.

- poszukiwanie optymalnych relacji.

 

Budujemy Dom marzeń

-rozwijanie twórczego myślenia,

-odkrywanie swoich możliwości.

 

Głowa rodziny

- opisywanie funkcji poszczególnych członków rodziny,

-rozbudzenie ekspresji arteterapeutycznej.

 

Tęcza spełnionych marzeń

-twórcze poznanie siebie i innych,

-zapoznanie się z procesem powstawania tęczy,

-autoprezentacja ukryta w rysunku.

 

 

.Symbole i ich znaczenie;

-spontaniczne rysowanie,

-przeżycia w twórczych działaniach,

-istota rozumienia naszych rysunków i rysunków innych osób.

 

Gra w kolory

-rozwijanie wrażliwości i kształtowanie umiejętności werbalizowania wrażeń kolorystycznych,

-kształcenie efektywnego współdziałania w grupie.

 

Pozytywne czy negatywne. Drzewo-drewno;

-wnikliwa obserwacja natury,

-ćwiczenia uważności,

- łączenie dwóch obrazów w jedną nowa jakość,

-konfrontacja emocji .

 

Co to jest asertywność?

-ćwiczenie umiejętności rozpoznawania uczuć drugiej osoby.

 

Porażki i sukcesy;

- ćwiczenia zmiany punktu widzenia,

-analiza własnych ograniczeń, barier.

 

.Mój bohater;

-pobudzenia i rozwijane umiejętności wyrażania myśli,

-próba łączenia języka wizualnego i werbalnego.

 

Historia pięknych rzeczy

-rozwijanie wyobraźni,

-odkrywanie swoich możliwości,

-kształcenie efektywnego współdziałania w grupie.

 

Usłyszeć , poczuć ,zobaczyć;

- ćwiczenia percepcji wielozmysłowej,

-konfrontacja doznań wielozmysłowych,

-ćwiczenia myślenia skojarzeniowego, fantastycznego, realistycznego.

 

Dialog;

-stymulowanie aktywności twórczej,

-doskonalenie umiejętności pracy z drugą osobą.,

 

Interakcja-kwiaty;

-współtworzenie,

-ingerencje twórcze,

-rysowanie interaktywne.

 

Interakcja - motyle;

-nawiązanie interakcji,

-przyjrzenie się ograniczeniom twórczego myślenia.

 

Spotkanie z cieniem;

-pobudzenia współpracy w grupie,

-rozwijanie wyobraźni.

 

Co w trawie piszczy;

-wyciszenie się, wsłuchanie się w swoje emocje,

-rozwijanie komunikacji niewerbalnej,

- nawiązanie kontaktu z naturą.

 

Rysowanie rytmów i muzyki;

-słuchanie i słyszenie,

-stymulowanie emocji,

-pobudzenie wyobraźni,

-porównywanie skojarzeń, jakie wywołuje muzyka u różnych osób.

 

.Płaszczyzna i dziura. Mój portret-dobry i zły;

-praca nad kształtowanie własnej osobowości,

- swobodna ekspresja twórcza.

 

 

.Interaktywne rysowanie . Cztery pory roku;

- nawiązanie interakcji w grupie,

- pobudzenie dynamiki w grupie.,

 

Muzyczna przygoda;

-uwrażliwianie zmysłowe,

-stwarzanie atmosfery życzliwości i otwartości.,

 

W Azjatyckiej wiosce;

-doświadczenie własnego ciała,

- rozluźnienie negatywnych emocji poprzez ruch i taniec.

 

 

Wyraź to ruchem;

-oswojenie się z własnym ciałem,

-nabycie swobodnych ruchów, wyzbycie się uczucia skrępowania.

 

W świecie Aladyna;

-kształtowanie wyobraźni i inwencji twórczej,

-twórcze poznanie siebie i innych,

-stwarzanie możliwości bycia w różnych rolach społecznych relacjach interpersonalnych.

 

Emocje;

-wdrażanie uczniów do dostrzegania potrzeb innych,

- wyrażenia emocji środkami plastycznymi.

 

Brzydkie kaczątko;

-rozwijanie umiejętności empatii,

-pogłębianie świadomości indywidualności.

 

Towarzysz podróży- jak mądrze zamienić zło w dobro;

-rozwijanie umiejętności uważnego słuchania.

 

Dzikie łabędzie- wartość poświecenia;

-odnajdywanie sensu poświecenia się dla innych.

 

.

Podróże w trzy inne strony świata-„ Podniebienne przestrzenie”

-kreowanie wizji świata we własnej wyobraźni,

-nawiązanie pozytywnych emocji.

 

Podróże w trzy inne strony świata-„W śród ziół i kwiatów”

-kreowanie wizji świata we własnej wyobraźni,

-nawiązanie pozytywnych emocji.

 

Podróże w trzy inne strony świata-„Morskie głębiny”

-kreowanie wizji świata we własnej wyobraźni,

-nawiązanie pozytywnych emocji.

 

Wspólne tworzenie bajki

-kreowanie wizji świata we własnej wyobraźni,

-odkrywanie swoich możliwości,

-doskonalenie umiejętności pracy w grupie.

 

Dzieci kwiaty;

-pobudzenie wyobraźni i myślenie twórczego,

-wewnętrzne doskonalenie się.

 

Gdybym był zwierzakiem to bym….

- pobudzenie wyobraźni,

-odreagowanie napięć, usuniecie leku,

-kształcenie umiejętności rozpoznawania uczuć.

 

Ludzie jako drzewa;

-nabycie swobodnych ruchów, wyzbycie się uczucia skrępowania,

-rozwijanie wyobraźni,

-doskonalenie umiejętności pracy w grupie.

 

 

Kogo serce kochało?;

-zwrócenie uwagi na los nieszczęśliwego, pokrzywdzonego, odrzuconego biednego człowieka.

 

Co znaczy być osamotnionym?

- uświadomienie czym jest samotność- jak można temu zjawisku przeciwdziałać,

-kształcenie umiejętności rozpoznawania uczuć,

-doskonalenie umiejętności pracy z druga osobą.

 

Wyspa Zenka- moja wyspa;

-uwrażliwienia na potrzeby innych,

-twórcze poznanie siebie i innych.

 

Piszę do Ciebie;

-budzenie wzajemnego zaufania w grupie,

- zwrócenie uwagi na rolę listów w ludzkim życiu.

 

 

Mapa wartości;

-uświadomienie sobie własnej hierarchii wartości ,

-próba zdefiniowania pojęcia WARTOŚĆ.

.

Strach ma wielkie oczy

- kształtowanie umiejętności radzenia sobie ze swoimi emocjami,
- doskonalenie umiejętności nazywania, rozpoznawania i pokazywania
swoich uczuć,
- budowanie pozytywnego obrazu własnej osoby.

 

Wakacje naszych marzeń

-rozwijanie wyobraźni,

-kształcenie umiejętności poznawania uczuć,

-doskonalenie umiejętności efektywnego współdziałania z grupą.

Drogi nasze drogi;

-wzmacnianie integracji grupy,

Rozbudzenie ekspresji arteterapeutycznej.

 

 

 

 

 

Realizacja tematów zajęć może ulec zmianom poprzez nabycie przez nauczyciela nowej wiedzy, a także w związku z organizacją roku szkolnego. Dobór poszczególnych tematów zajęć będzie uzależniony od liczby uczestników, ich zaangażowania, nastroju i potrzeb. Na długość realizacji danego tematu będzie wpływać tempo pracy uczniów

Licznik Odwiedzin

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj38
mod_vvisit_counterWczoraj206
mod_vvisit_counterW tym tygodniu429
mod_vvisit_counterW zeszłym tygodniu401
mod_vvisit_counterW tym miesiącu2338
mod_vvisit_counterW zeszłym miesiącu3004
mod_vvisit_counterWszystkie dni58077

Online (20 minut temu): 3
Twoje IP: 54.166.123.2
,
Dzisiaj: Paź 22, 2014

Godzina

Ulti Clocks content

Certyfikat

Certyfikat "Najlepsza szkoła"